Geplaatst op 1 november 2026
Wie in Vlaanderen een woning koopt, krijgt vanaf 1 januari 2027 te maken met een verhoging van het verkooprecht voor de enige eigen woning. Het tarief stijgt van 2% naar 3%.
De Vlaamse Regering kondigde deze maatregel eind september aan in haar Septemberverklaring. De Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) heeft intussen verduidelijkt hoe de overgang van 2% naar 3% in de praktijk moet worden toegepast.
Goed nieuws voor wie nog in 2026 een woning koopt: een verkoopovereenkomst die vóór 1 januari 2027 wordt gesloten, kan nog onder het tarief van 2% vallen, ook wanneer de notariële akte pas in 2027 wordt verleden.
Maar er is een belangrijke uitzondering waar kandidaat-kopers rekening mee moeten houden.
Datum van het compromis wordt cruciaal
Bij de overgang naar het nieuwe tarief kijkt VLABEL naar de datum waarop de verkoopovereenkomst – het compromis – wordt gesloten.
Wie vóór 1 januari 2027 een geldige onderhandse verkoopovereenkomst sluit, kan dus nog van het huidige tarief van 2% genieten. De notariële akte hoeft daarvoor niet noodzakelijk nog in 2026 te worden verleden.
Dat is een belangrijk verschil met de vorige tariefwijziging. Vanaf 2025 werd het tarief voor de enige eigen woning net verlaagd van 3% naar 2%, waarbij toen de datum van de authentieke akte bepalend was.
VLABEL geeft bovendien aan dat de notaris in de authentieke akte zal moeten verklaren dat de verkoopovereenkomst vóór 1 januari 2027 werd gesloten. Bij twijfel kan VLABEL bijkomende bewijsstukken opvragen, zoals een bewijs van een vóór 2027 betaald voorschot, een formele kredietaanvraag of bewijs van de voorbereidende werkzaamheden van de notaris. Bij authentieke akten die pas na 30 april 2027 worden verleden, zal die controle sowieso gebeuren.
In een concreet voorbeeld wordt de aankoop van een woning van 500 000 euro vanaf volgend jaar 5 000 euro duurder gezien de registratierechten in dit geval stijgen van 10 000 euro naar 15 000 euro.
Een tijdig gesloten compromis kan dus een aanzienlijk verschil maken.
Let op met aankoop- en verkoopbeloftes
Er is echter een belangrijke uitzondering.
Een wederzijdse aankoop-/verkoopbelofte, ook wel een gekruiste optie genoemd, wordt door VLABEL niet beschouwd als een verkoopovereenkomst. Bij een dergelijke constructie komt de koop pas tot stand wanneer de authentieke akte wordt verleden.
Dat betekent dat in deze situatie niet de datum van de belofte, maar de datum van de authentieke akte bepalend is voor het toepasselijke tarief. Wordt de akte pas in 2027 verleden, dan kan het tarief van 3% van toepassing zijn.
Dit is dus een belangrijk onderscheid:
| Situatie | Bepalende datum |
|---|---|
| Gewoon compromis gesloten vóór 1 januari 2027 | Datum compromis |
| Gewoon compromis gesloten vanaf 1 januari 2027 | 3%-tarief |
| Wederzijdse aankoop-/verkoopbelofte | Datum authentieke akte |
Wat betekent dit concreet voor kandidaat-kopers?
Wie van plan is om nog vóór het einde van het jaar een woning te kopen, doet er goed aan om niet alleen naar de geplande notariële akte te kijken.
Een compromis in 2026 kan voldoende zijn om het tarief van 2% te behouden. Het is daarbij wel belangrijk dat het effectief om een verkoopovereenkomst gaat en dat de datum waarop die overeenkomst werd gesloten voldoende kan worden aangetoond.
Daarnaast blijven uiteraard de andere voorwaarden voor het verlaagde tarief van toepassing. Zo moet het onder meer gaan om een aankoop door natuurlijke personen, moet de volledige volle eigendom van een woning worden verworven en moet het om de enige eigen woning gaan. Sinds 2026 gelden bovendien bijkomende voorwaarden rond de domiciliëring.
En wat met een tweede woning of bouwgrond?
De verhoging naar 3% heeft betrekking op het verlaagde tarief voor de enige eigen woning.
Voor andere aankopen, zoals een tweede woning of bouwgrond, geldt het algemene verkooprecht van 12%. Dat tarief werd al in 2022 verhoogd en staat los van deze nieuwe verhoging.
Onze tip: laat je goed informeren vóór je een bod uitbrengt
De komende maanden kan de timing van een aankoop dus financieel belangrijk worden. Wie nog in 2026 een woning wil aankopen, doet er goed aan om tijdig te bekijken welke gevolgen de nieuwe regeling heeft voor zijn of haar situatie.
Belangrijk: de nieuwe regeling is gebaseerd op de Septemberverklaring van de Vlaamse Regering en het administratieve standpunt van VLABEL van 1 oktober 2026. VLABEL vermeldt uitdrukkelijk dat dit standpunt geldt onder voorbehoud van een eventuele afwijkende regeling door de decreetgever.